Bij een faillissement wordt vaak door crediteuren een beroep gedaan op het eigendomsvoorbehoud. Op het moment dat een crediteur goederen heeft geleverd die onbetaald zijn gebleven wordt ervan uitgegaan dat deze goederen kunnen worden opgehaald, als het eigendomsvoorbehoud simpelweg is opgenomen in de eigen algemene voorwaarden.

In de praktijk blijkt dat crediteuren te vaak worden verrast door het feit dat aan de werking van algemene voorwaarden, en in het verlengde daarvan het hierin opgenomen eigendomsvoorbehoud, eisen worden gesteld. Maar al te vaak blijkt dat crediteuren niet precies weten hoe om te gaan met de gebruikte voorwaarden zodat achteraf blijkt dat het eigendomsvoorbehoud in een faillissementssituatie geen werking heeft.

Hieronder een uiteenzetting van de aandachtspunten.

1. De toepasselijkheid van de algemene voorwaarden waarin het eigendomsvoorbehoud is opgenomen moet voorafgaand aan of tijdens het sluiten van de (koop)overeenkomst zijn overeengekomen. Op deze wijze spreken partijen af dat niet alleen de bepalingen in de koopovereenkomst hebben te gelden maar dat ook de bepalingen in de algemene voorwaarden werking hebben in die overeenkomst.

2. In veel gevallen stelt de wet vervolgens de eis dat de algemene voorwaarden voorafgaand aan of tijdens het sluiten van de overeenkomst aan de afnemer ter hand moeten zijn gesteld. Naast het feit dat partijen dus afspreken dat er een set algemene voorwaarden werking heeft in de overeenkomst moet de afnemer dus ook in de gelegenheid zijn gesteld kennis te nemen van de inhoud van die voorwaarden. De bewijslast hieromtrent rust bij de gebruiker van de algemene voorwaarden. Indien u achteraf niet kunt aantonen dat de algemene voorwaarden uiterlijk ten tijde van het sluiten van de overeenkomst aan de afnemer ter hand zijn gesteld loopt u het risico dat deze met terugwerkende kracht worden vernietigd. U staat in dat geval alsnog met lege handen. Het is dus raadzaam om de afnemer niet alleen te laten tekenen voor het feit dat uw algemene voorwaarden van toepassing zijn op de te sluiten overeenkomst maar ook voor het feit dat de voorwaarden zijn ontvangen. Gebruikers van algemene voorwaarden kunnen er in veel gevallen niet op vertrouwen dat een enkele verwijzing naar de website waarop de voorwaarden te lezen zijn volstaat.

3. Mocht aan bovenstaande eisen zijn voldaan dan zult u in een faillissementssituatie uw goederen nog moeten kunnen aanwijzen aan de curator voordat u deze mee krijgt. Dit betreft kort gezegd de eis dat de goederen individualiseerbaar zijn. Dit kan geschieden door middel van op het product c.q. het verpakkingsmateriaal aanwezige data welke is terug te leiden tot uw (onbetaald gelaten) factuur. Bedenk hierbij dat uw afnemer na ontvangst veelal producten uit de verpakking zal halen en in zijn of haar magazijn zal plaatsen. Kunt u nadien nog aantonen dat het betreffende product ooit van u afkomstig is geweest?

Het bovenstaande geeft de grote lijn weer van de werking van het eigendomsvoorbehoud. In specifieke situaties zijn nuances op deze lijn mogelijk. Mocht u te maken hebben met leveranties aan een gefailleerde onderneming waarbij discussie ontstaat met een curator over het al dan niet terugkrijgen van uw goederen dan kunt zich voor vragen wenden tot de faillissementsafdeling van AVIO advocaten.